Nieuws & Agenda

COV&R 2013 vond plaats in juli 2013 in de Amerikaanse staat Iowa en stond in het teken van de ecologische dreigingen die zich in onze wereld steeds meer aandienen. Door het hele werk van Girard heen loopt de gedachte dat fysieke dreigingen en sociale dreigingen zich dooreen kunnen mengen, dat ze dat in een vroeg-antropologische tijd vaak ook gedaan hebben, en dat we in een tijd terecht aan het komen zijn waarin dit – op een andere wijze – onvermijdelijk opnieuw gebeurt.

Het intellectuele landschap waarin natuurlijke oorzaken en sociale oorzaken als beta- respectievelijk alfa-problemen strikt gescheiden moesten blijven lijkt geleidelijk aan het verdwijnen. En zo gaat de mimetische theorie, die het diepste geworteld is in alfa-gronden – literatuur, antropologie, psychologie – zich  verder uitstrekken naar onderwerpen als de aantasting van de natuurlijke omgeving, waarover, tot voor kort, beta het alleenrecht meende te bezitten. In COV&R 2013 mengden zich tussen alle filosofen, theologen en antropologen ook stemmen van biologen en ecologen.

De Amerikaanse staat Iowa is een agrarisch gebied van enorme omvang waarin de aantasting van het natuurlijke landschap heel ver gaat, en door de bewoners veelal heel diep gevoeld wordt. Apocalyptische thema’s als stormen, stortbuien, droogtes, misoogsten zijn in deze staat (die de graanschuur van de wereld wordt genoemd) tastbaar een realiteit aan het worden. Symbolisch is hoe één van die stortbuien ervoor had gezorgd dat een nieuw domicilie, waarin voor COV&R-bezoekers al  verblijfplaatsen waren gereserveerd, niet in gebruik kon worden genomen.

De inbreng van biologen en ecologen mocht niet verhinderen dat in COV&R 2013 veel aandacht was voor theologie, waarin de bijdrage van theologen uit  Innsbruck speciaal genoemd moet worden. De Engelse vertaling van Wolfgang Palavers – die zelf ook met regelmaat als gespreksleider optrad – Girard's Mimetic Theory, stond bij velen vers in het geheugen. Ook werd aangekondigd dat in Innsbruck de uitgave van de briefwisseling tussen René Girard en Raymund Schwager in voorbereiding was. Sommige presentaties liepen al op deze publicatie vooruit en brachten standpunten naar voren die kracht bij werden gezet met citaten uit deze briefwisseling.

COV&R 2013 was ook de bijeenkomst waarin Robert Hamerton-Kelly werd gememoreerd, die kort voor de conferentie te overlijden is gekomen. Hamerton-Kelly was, zowel letterlijk als figuurlijk, een enorme aanwezigheid en een grote stuwkracht in het verdere verbreiden van het mimetische gedachtengoed – in COV&R zelf alsook in Imitatio.

Ook met de nodige jonge bezoekers die de COV&R voor het eerst aandeden, toonde deze  bijeenkomst in 2013 aan hoe levend de mimetische theorie heden ten dage is. De volgende COV&R zal plaatsvinden op het Europese vasteland in het Duitse Ingolstadt.

Worden als je held” is de speciale lesbrief die de Girard Studiekring uitgeeft over De donkere kamer van Damokles in het kader van Nederland Leest. Deze lesbrief is een aanvulling op de leesgids van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek.

“Worden als je held” geeft een door de mimetische theorie gestuurde interpretatie van Willem Frederik Hermans' roman. In deze leesbrief wordt nader ingegaan op het begrip imitatie, bij Plato en Aristoteles, in het denken van René Girard, of als thema in de romankunst. Het boek van Girard waar speciale aandacht naar uitgaat is De romantische leugen en de romaneske waarheid (1961), waarin Girard zijn notie ‘mimetische begeerte’ voor het eerst ontvouwt.

Specifieker ingaand op de roman van W.F. Hermans, wordt in deze lesbrief te rade gegaan bij de inzichten die Sonja Pos publiceerde in haar dissertatie Dorbeck is alles!.  In een brief aan een vriend schreef Hermans zelf over deze studie ooit: “Het [werk van Sonja Pos] is een van de beste beschouwingen die er ooit over dat veelbesproken werk zijn verschenen.” Van dit proefschrift verscheen in 2010 bij de Amsterdams University Press een publieksuitgave.

"Worden als je held" maakt Pos’ analyse op een compacte manier toegankelijk voor middelbare scholieren. De lesbrief is geschreven door Simone Bassie en werd mogelijk gemaakt door de Girard Studiekring en Imitatio.


Van 15 to 29 juli 2012 organiseerde de Girard Studiekring in samenwerking met Imitatio voor de tweede keer een Summer School Mimetic Theory aan de Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden. Onder de bezielende leiding van docenten Prof. Dr. Sandor Goodhart, Prof. Dr. Paul Dumouchel, Dr. James Alison en Dr. Mark Anspach volgden zeventien studenten uit Finland, Nederland, Frankrijk, Italië, Slovenië, Oostenrijk, Zuid-Afrika, India, Australië en de Verenigde Staten een intensieve cursus van twee weken.

Centraal stonden de belangrijkste boeken van René Girard: Deceit, Desire and the Novel, Violence and the Sacred en Things Hidden since the Foundation of the World. Het programma bevatte seminars, schrijfopdrachten en individuele supervisie. Daarnaast belegden de studenten spontane film- en discussiesessies en namen ze de gelegenheid te baat om op vrije middagen een bezoek te brengen aan Amersfoort en Amsterdam. De inspirerende ambiance en mooie omgeving van de School voor Wijsbegeerte zorgden voor ontspanning tussen de lessen door. Een bezoek aan het Nationale Park de Hoge Veluwe was een welkome onderbreking op zondag 22 juli.

Voor een impressie van een van de deelnemers, zie het COV&R Bulletin van Oktober 2012. In hetzelfde nummer van dit bulletin staat een aankondiging van het nieuwe door de studentengroep van de Summer School opgezette online tijdschrift Skandalon, waarvan de eerste aflevering zomer 2013 zal verschijnen.

Skandalon is de titel van een nieuw online tijdschrift waarvan het eerste nummer zomer 2013 zal verschijnen. Dit tijdschrift is een initiatief uit de groep studenten die hebben deelgenomen aan de Summer School Mimetische Theorie 2012, welke afgelopen zomer is gehouden aan het ISVW te Leusden. Skandalon biedt niet alleen ruimte voor (academische) artikelen maar staat ook open voor artistieke of minder conventionele verwerkingen van de de mimetische thematiek.

Bijdragen kunnen tot 15 februari gestuurd worden naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Voor meer informatie, zie het COV&R bulletin van oktober 2012 en de Skandalon website.



Stalin en Hitler zijn vaak naast elkaar gezet – wanneer het ging om kampen of uitroeiingsmethoden, of wanneer het alleen maar ging om de pure omvang van het leed dat zij hebben veroorzaakt. Toch figureert in heel dit vergelijkingsdenken vaak een logica waarin de wereld van Hitler een absoluut perfide kwaad vertegenwoordigt, terwijl het bij Stalin “alleen maar” zou gaan om een ontspoord ideaal dat in zichzelf goed of in ieder geval overwegenswaardig zou kunnen zijn. De schrijver Milan Kundera heeft er ooit op gewezen dat de Goelag nooit een symbool zal zijn zoals Auschwitz dat is geworden.

Een perspectief dat zich niet beweegt in dit symbolische verschil tussen communistische en nazistische idealen is in ons denken per definitie controversieel. In 2010 publiceerde Timothy Snyder het boek Bloodlands, waarin de verschrikkingen van het Oostfront in de volle breedte en over de tijdsgrenzen van deTweede Wereldoorlog heen worden uitgetekend. In dit werk wordt het verhaal van Stalin en het verhaal van Hitler verteld als twee zijden van één enkel gebeuren met een sterk rivalistische inslag. De relevantie van de mimetische theorie in dit alles is daarbij steeds nabij.

Met Terres des Sang op de achtergrond zal Timothy Snyder op 25 oktober te Parijs de jaarlijkse Girardlezing verzorgen. De toegang is gratis, reiskosten worden niet vergoed. Klik hier voor meer over deze lezing.